articleTetik Parmak (Trigger Finger)

Bölüm: Yumuşak doku problemleri

Tıp dilinde stenozan tenosinovit olarak da bilinen tetik parmak (trigger finger, trigger thumb) elde parmakların bükülmesini sağlayan tendon ve tendonların belli noktalarda altından geçtikleri pulley olarak isimlendirilen yapıların bir rahatsızlığıdır.

Tendonlar önkol kaslarından başlayıp parmaklara kadar devam eden uzun bir ip şeklindedir. Pulleyler ise tendonların belli noktalarda altlarından geçtikleri ve tendonun hareket düzenini sağlayan yapılardır.

Parmak tabanında mevcut olan pulleyin kalınlaşması veya tendonu saran kılıfta meydana gelen şişliklerden dolayı parmak hareketleri sırasında takılma ve ağrı olmasına tetik parmak denir. Bu problem başladıktan sonra parmağın kullanılması genellikle buradaki yapıların daha fazla şişmesine yol açarak tablonun ağırlaşmasına neden olur. Bazen tam takılma ve parmak kilitlenmeleri oluşabilir.

Genellikle oluş nedeni saptanamaz. Romatoid artrit, gut, diabet gibi sistemik hastalıklarda daha sık görülür. Nadiren avuç içi ve parmak tabanına olan travmalar etken olabilirler. Başlangıç döneminde parmağın avuç içi ile birleştiği bölge civarında bir hassasiyet ve ağrı vardır. Bazen bu bölgede nodül tarzında bir sertlik hissedilebilir. İleri dönemlerde parmak takılmaya ve kilitlenmeye başlar. Parmak avuç içine doğru büküldüğünde kitlenir ve parmağın tekrar açılması zor ve ağrılı olur.

Tedavinin amacı parmağın takılmasını engelleyerek hareketi esnasındaki rahatsızlık hissini ortadan kaldırmaktır. Tendon ve tendon kılıfınına ait şişliğin azaltılması hareketi esnasında tendonun daha rahat kaymasını sağlar. Bu amaçla hareketlerin azaltılması, ağızdan alınacak antiinflamatuvar ilaçlar ve atel kullanımı başlangıç dönemindeki olgularda tercih edilen tedavi şeklidir. Bölgeye steroid enjeksiyonu semptomların azalmasına yardımcı olabilir. Uzun süren ve medikal tedavi ile yanıt alınamayan olgularda sıkışmaya neden olan pulleyin cerrahi olarak gevşetilmesi seçilmesi gereken tedavi seçeneğidir. Ameliyat avuç içinde küçük bir kesi ile lokal veya bölgesel anestezi altında gerçekleştirilir. Ameliyat sırasında tendon kılıfına yakın seyreden damar sinir yapılarının korumaya alınması önemlidir. Ameliyat sonrası dönemde belirtiler genellikle tamamen geriler ve iyi yapılan cerrahi sonrası tekrarlama oluşmaz.